Geçtiğimiz günlerde açık lise sınavına giren bir baba ile yapılan sohbet, toplumun eğitime bakışını ve eğitim sisteminden beklentileri yeniden gündeme taşıdı. Sınava neden girdiği sorulan baba, şu ifadeleri kullandı:
"Hocam, bizim çocuk liseye geçti ama okumak istemiyor. Ben de ona örnek olmak için beraber lise okuyalım dedim. Zamanında okuyamamıştık, şimdi okusun, bir meslek sahibi olsun istiyorum."
Bu sözler, eğitimin sadece diplomaya değil, hayata hazırlayan bir sürece dönüşmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
Bugün üniversite mezunu birçok gencin dahi belirli bir alanda uzmanlaşamadan mezun olduğu yönündeki değerlendirmeler, eğitim çevrelerinde sıkça dile getiriliyor. Benzer şekilde, 12 yıllık zorunlu eğitimi tamamlayan öğrencilerin büyük bir kısmı; okuma-yazma ve temel matematik becerileri dışında mesleki, sanatsal, kültürel veya sportif bir yetkinlik kazanmadan eğitim hayatını tamamlıyor.
Aynı ders içeriklerinin yıllar boyunca tekrar edilmesi ise öğrencilerin zamanını verimsiz kullanmalarına ve okuldan uzaklaşmalarına neden olabiliyor.
Eğitim çevrelerinde dile getirilen görüşlere göre, mevcut sistemin tamamen değiştirilmesine gerek kalmadan da işlevsel iyileştirmeler yapılabilir. Uzmanların ve sahadaki eğitimcilerin dikkat çektiği bazı öneriler şöyle sıralanıyor:
Beden eğitimi derslerinde, her yıl iki farklı spor branşı öğretilerek öğrencinin dört yılın sonunda bir alanda uzmanlaşması sağlanabilir.
Müzik derslerinde, her yıl farklı bir enstrüman öğretimi yapılabilir; ses eğitimiyle desteklenen ve öğrencinin ilgi duyduğu bir müzik türünde gelişimini sağlayan bir yapı kurulabilir.
Görsel sanatlar derslerinde, öğrencinin seçtiği bir alanda derinleşmesine imkân tanınabilir.
Temel yaşam becerileri dersi ile ev işleri, basit tamirat ve günlük hayatı kolaylaştıran pratik bilgiler öğrencilere kazandırılabilir.
Tarım ve hayvancılık uygulamaları, okul bahçelerinin bir bölümünün topraklaştırılmasıyla hayata geçirilebilir; öğrenciler üretim süreçlerini yerinde öğrenebilir.
İletişim becerileri dersleri, dijital çağın getirdiği yalnızlaşmaya karşı öğrencilerin sosyal gelişimine katkı sağlayabilir.
Tartışma teknikleri, Türkçe ve edebiyat derslerinde münazara, panel, kolokyum ve düşünme teknikleriyle desteklenerek öğrencilerin ifade ve analiz yeteneği geliştirilebilir.
Eğitim camiasında paylaşılan bu değerlendirmeler, sistemin sınav merkezli yapısının tamamen dışlanmadan; hayat becerileriyle desteklenmesi gerektiğine işaret ediyor. Öğrencilerin yalnızca bilgiyle değil, beceri, üretkenlik ve özgüvenle donatılması, uzun vadede toplumsal faydayı da artıracak bir adım olarak görülüyor.
Dile getirilen bu model önerileri, herhangi bir eleştiri veya suçlama dili içermeden; eğitimi daha işlevsel, öğrenciyi daha donanımlı hâle getirme amacı taşıyor. Eğitimde niteliği artırmaya yönelik bu tür yapıcı yaklaşımların, önümüzdeki süreçte daha geniş çevrelerde tartışılması bekleniyor.
Sizce eğitim sistemi yaşam becerilerini yeterince kazandırıyor mu? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşın.